
Bir projede aynı cümleleri tekrar yazmaya başladığınızda çalışma düzenini geliştirmek isteyebilirsiniz. Her görevde “mevcut bileşenleri kullan” demek, her incelemede aynı adımları anlatmak veya her düzenlemeden sonra aynı kontrolü hatırlatmak yorucudur. Ancak bu üç ihtiyaç için aynı çözümü kullanmak gerekmez.
Yedinci dersin bu yazısında kural, skill, hook ve alt ajan kavramlarını ayıracağız. Önceki derste gördüğümüz MCP bağlantısının bu yapıdaki yerini de göstereceğiz. Hedef, mümkün olduğunca çok mekanizma kurmak değil; tekrar eden ihtiyacı doğru yerde çözmek.
Proje kuralı genel beklentiyi taşır
“Yeni ekranda mevcut ortak bileşenleri kullan” bir proje kuralıdır. Bu beklenti, birçok farklı görevde geçerlidir. Bir arama alanı eklerken de ayarlar sayfasını düzenlerken de işe yarar. Kural, ajanın karar verirken dikkate alacağı genel çerçeveyi açıklar.
İyi kural somuttur ve gereksiz tekrar içermez. “Düzgün çalış” yerine “Kullanıcının mevcut değişikliklerini koru” demek daha açıktır. Kural dosyasının adı ve hangi kapsamda okunduğu kullandığınız araca bağlıdır. Kuralları yazdıktan sonra aracın onları gerçekten nasıl yüklediğini öğrenmek gerekir.
Bir kuralın varlığı, ilgili işlemin otomatik çalıştığı anlamına gelmez. “Düzenlemeden sonra biçim denetimi yap” cümlesi, bir davranış beklentisidir. İşletim sırasında belirli bir olay gerçekleştiğinde otomatik kod çalıştırmak ise başka bir mekanizmadır; birazdan hook başlığında göreceğiz.
Skill, tekrar kullanılabilir çalışma yöntemidir
Bir skill, belirli bir işin nasıl yapılacağını anlatan yeniden kullanılabilir yönergeleri ve gerekirse destekleyici dosyaları bir araya getirir. Talimatlar, kontrol listeleri, örnekler, betikler ve şablonlar içerebilir. Modelin yeniden eğitilmesi değildir; iş sırasında kullanılacak bir yöntem paketidir.
OpenAI’ın skills belgesi, skill’i talimat ve kaynak klasörü olarak açıklar; SKILL.md dosyası iş akışını tanımlar. Araçların desteklediği biçim ve keşif kuralları değişebileceği için aşağıdaki örnek bir kurulum tarifi değil, içerik taslağıdır.

Şekil 1. Genel bir beklenti, tekrar eden işin adımlarına dönüştüğünde ayrı bir skill yararlı olabilir.
Görev listesi uygulamasında sık sık küçük özellik incelemeleri yaptığımızı düşünelim. Her seferinde aynı açıklamayı yazmak yerine şöyle bir yöntem hazırlayabiliriz:
# Küçük özellik inceleme yöntemi
## Ne zaman kullanılır?
Bir özelliğin kabul kriterleri ile mevcut değişiklik karşılaştırılırken.
## Girdiler
- Güncel özellik tanımı
- Değişen dosyalar
- Varsa gerçek kontrol çıktıları
## Adımlar
1. Beklenen davranışı tanımdan çıkar.
2. Değişikliğin kapsamını incele.
3. Boş, eşleşen ve eşleşmeyen girdileri değerlendir.
4. Mevcut davranışın etkilenebileceği yerleri belirle.
5. Bulguları önemine ve somut kanıtına göre yaz.
## Çıktı
Bulgu, etkisi, ilgili dosya ve önerilen sonraki kontrol.
Çalıştırılmamış bir kontrolü başarılı olarak raporlama.Bu taslak tek bir arama koduna bağlı değildir. Farklı küçük özelliklerde aynı düşünme sırasını kullanabilir. Yine de her görevde bütün adımları mekanik olarak uygulamak yerine işin gerektirdiği kapsamı korumak gerekir.
Hook, bir olaya bağlı çalışma adımıdır
Bir hook, desteklenen bir olay gerçekleştiğinde çalışma ortamının devreye aldığı işlemdir. Örneğin bir dosya düzenlemesinden sonra biçim denetimi başlatmak isteyebilirsiniz. Burada işlem, modelin her defasında hatırlamasına bırakılmak yerine olay akışına bağlanır.
VS Code özelleştirme rehberi, talimatlarla yönlendirilen model davranışını ve çalışma zamanının olay üzerine başlattığı hook’ları ayırır. Desteklenen olaylar, filtreler, zaman aşımı ve hata işleme ayrıntıları kullanılan ortama bağlıdır.
Aşağıdaki gösterim sözde yapılandırmadır. Herhangi bir ürüne doğrudan yapıştırılacak geçerli ayar dosyası değildir:
Olay: Bir kaynak dosya düzenlendi.
Koşul: Dosya, proje tarafından izlenen kaynak türlerinden biri.
İşlem: Projenin mevcut biçim kontrolünü çalıştır.
Sonuç başarılıysa: Kontrolün tamamlandığını kaydet.
Sonuç başarısızsa: Hatayı görünür kıl; başarı gibi işaretleme.
Zaman aşımında: Kontrolün tamamlanmadığını belirt.Hook kurarken yalnızca mutlu yolu düşünmeyin. Komut bulunamazsa ne olacak? Çok uzun sürerse iş akışını durduracak mı? Dosyayı yeniden değiştiren bir hook aynı olayı tekrar tetikleyecek mi? Bu sorular, küçük bir otomasyonun bakım yükünü belirler. Her düzenlemeden sonra bütün projeyi uzun bir testten geçirmek de her iş için uygun olmayabilir.
Alt ajan, sınırları belli bir alt işi üstlenir
Bir alt ajan, ana görevden ayrılmış belirli bir iş üzerinde çalışabilir. Örneğin ana ajan arama davranışını uygularken, başka bir ajan mevcut test yapısını inceleyip öneri döndürebilir. Yararlı görev tanımı; amacı, kaynakları, sınırları ve beklenen çıktıyı açıklar.
“Projeyi incele ve yardım et” çok geniştir. “Mevcut test dosyalarını oku; arama kabul kriterleri için eksik kontrolleri listele; dosya değiştirme” daha sınırlandırılmış bir iştir. Bu sayede ana ajan, gelen sonucu ne için kullanacağını bilir.

Şekil 2. Ayrı konuşma bağlamı, otomatik olarak ayrı dosya alanı oluşturmaz.
İki ajanın aynı dosyayı aynı anda düzenlemesi çakışma yaratabilir. Ayrı bağlamlarda çalışmaları, dosyaların da otomatik olarak ayrıldığı anlamına gelmez. Ortamın gerçekten ayrı çalışma alanı sağlayıp sağlamadığını bilmek gerekir. Bazen en kolay çözüm, bir alt ajanı yalnızca inceleme göreviyle sınırlandırmaktır.
Alt ajanın döndürdüğü rapor da değerlendirilmelidir. Bir bulgunun hangi dosyaya, hangi davranışa ve hangi kanıta dayandığı açık olmalıdır. Ana ajan, raporu incelemeden “doğrulandı” diye aktarmamalıdır. İş bölümü, sorumluluğun kaybolması anlamına gelmez.
Beş kavramı aynı örnekte karşılaştıralım

Şekil 3. Önce tekrar eden ihtiyacı tanımlayın, ardından ona karşılık gelen mekanizmayı seçin.
| İhtiyaç | Uygun kavram | Görev araması örneği |
|---|---|---|
| Genel beklentiyi korumak | Kural | Mevcut tasarım bileşenlerini kullan |
| Tekrarlanan yöntemi paylaşmak | Skill | Küçük özellik inceleme adımlarını uygula |
| Olay olduğunda işlem başlatmak | Hook | İlgili düzenleme sonrası kontrol çalıştır |
| Sınırlı bir işi ayrı yürütmek | Alt ajan | Test kapsamını inceleyip bulguları getir |
| Dış veri veya araca bağlanmak | MCP | Görev takip sistemindeki kayıt ayrıntısını oku |
Bu yapılar birlikte kullanılabilir. Bir skill, inceleme sırasında MCP aracından görev ayrıntısı almayı tarif edebilir. Bir alt ajan aynı skill’i kullanabilir. Bir hook belirli bir kontrolü başlatabilir. Yine de her birinin ayrı bir ihtiyaca karşılık gelmesi gerekir; adlarını aynı başlık altında toplamak işlevlerini eşitlemez.
Küçük başlayın ve faydayı gözleyin
Tek bir metin değişimi için çok sayıda alt ajan, uzun skill ve karmaşık hook düzeni kurmak gereksiz olabilir. Önce gerçekten tekrar eden yükü bulun. Her işte aynı proje bilgisini mi anlatıyorsunuz? Kurala bakın. Aynı inceleme adımlarını mı tarif ediyorsunuz? Skill düşünün. Belirli bir olaydan sonra gereken işlem sıkça unutuluyor mu? Hook uygun olabilir.
Bir mekanizma ekledikten sonra etkisini gözleyin. Daha az tekrar mı gerekiyor? Sonuçlar daha anlaşılır mı? Kontrollerin hatası görünür mü? Yeni düzenin bakımı, çözdüğü sorundan daha fazla uğraş çıkarıyorsa sadeleştirin. Yapı kurmanın amacı çalışmayı kolaylaştırmaktır.
Uygulama: ihtiyacınıza tek bir çözüm seçin
Son birkaç işinizde tekrar ettiğiniz bir talimatı yazın. Bunun genel beklenti mi, yöntem mi, olay sonrası işlem mi, yoksa ayrı bir inceleme görevi mi olduğunu belirleyin. Sonra yalnızca o ihtiyacı çözen kısa bir taslak hazırlayın. Alt ajan seçtiyseniz çıktı biçimini; hook seçtiyseniz başarısızlık davranışını mutlaka ekleyin.
Çalışma yöntemi hazır olduğunda sonuçların doğruluğunu değerlendirmek kalır. Sekizinci dersin yazısı, değişiklik inceleme, test, hata ayıklama ve güvenli çalışma alışkanlıklarını somut bir kod örneğinde birleştirir.


