
Bir ajan “Arama özelliği tamamlandı” dediğinde ilk bakacağımız şey yalnızca ekrandaki arama kutusu değildir. Hangi dosyalar değişti? Boş aramada ne oluyor? Türkçe harfler beklediğimiz gibi eşleşiyor mu? Görev ekleme hâlâ çalışıyor mu? Kontrol gerçekten yapıldı mı? Bu sorular, tamamlandı ifadesini gözlenebilir bir sonuca bağlar.
Sekizinci ders, seride kurduğumuz iş akışını kapatır. İsteği tanımladık, bağlamı seçtik, planı hazırladık ve araçlarla çalıştık. Şimdi ortaya çıkan değişikliği değerlendireceğiz. Aşağıdaki kodlar bağımsız öğretim örnekleridir; belirli bir uygulamada tamamlanmış entegrasyon veya gerçek proje test raporu değildir.
Önce değişikliğin kapsamını görün
Diff, bir dosyanın önceki ve sonraki durumu arasındaki farkı gösterir. Eklenen ve kaldırılan satırları birlikte inceleyerek değişikliğin nerelere dokunduğunu görebilirsiniz. Yalnızca son dosyayı okumak, ilgisiz bir davranışın kaldırıldığını fark etmeyi zorlaştırabilir.
Görev araması işinde liste bileşeni ve ilgili yardımcı işlevin değişmesi anlaşılır olabilir. Kimlik doğrulama, ödeme veya dağıtım ayarlarının da değiştiğini görürseniz bunların görevle ilişkisini araştırın. Her ek değişiklik hatalı değildir; fakat gerekçesi açıklanabilir olmalıdır.

Şekil 1. “Ne eklendi?” sorusunun yanında “Ne kaldırıldı ve ne etkilendi?” sorusunu da sorun.
İnceleme sırasında kodun okunabilirliğine de bakın. Bir arama koşulu birçok farklı yere kopyalanmışsa ileride davranışı değiştirmek zorlaşabilir. Buna karşılık üç satırlık bir iş için çok sayıda yeni katman eklemek de gereksiz olabilir. İyi değerlendirme, değişikliği mevcut projenin büyüklüğü ve yapısıyla birlikte ele alır.
Test türleri farklı soruları yanıtlar
Birim testi, küçük bir parçanın davranışını değerlendirir. Arama işlevine görevler ve sorgu verip seçilen kimlikleri kontrol etmek buna örnektir. Entegrasyon testi, parçaların birlikte çalışmasını inceler; arama alanından gelen değerin listeyi doğru etkileyip etkilemediğine bakabilir. Uçtan uca test, kullanıcı akışını daha geniş ortamda dener; sayfayı açmak, yazmak ve görünümü gözlemek gibi.

Şekil 2. Test türleri birbirinin yerine otomatik olarak geçmez; farklı hata alanlarını görünür kılar.
Her küçük değişiklik için bütün test türlerini kurmak gerekmez. Risk, mevcut test yapısı ve değişen davranış belirleyicidir. Bir buton metni için görsel kontrol yeterli olabilirken, veri seçen bir işlevin boş girdi ve harf eşleşmesi gibi davranışlarını küçük testlerle kontrol etmek anlamlıdır.
Testi mevcut koda göre değil, beklentiye göre yazın
Kod boş aramada boş liste döndürüyorsa, testin de boş liste beklemesi testi geçirebilir. Oysa kabul kriterimiz bütün görevlerin görünmesidir. Bu durumda test, hatayı yakalamak yerine yanlış davranışı korur. Beklenen sonucu önce ürün tanımından çıkarın.
Seride seçtiğimiz davranış için aşağıdaki JavaScript işlevi kullanılabilir. Girdi sözleşmesi, her görevde metin türünde bir title alanı bulunduğunu ve sorgunun metin olduğunu kabul eder. İşlev yaklaşık eşleşme veya aksan kaldırma yapmaz.
export function gorevleriAra(gorevler, sorgu) {
const aranan = sorgu.trim().toLocaleLowerCase("tr-TR");
if (aranan === "") {
return [...gorevler];
}
return gorevler.filter((gorev) =>
gorev.title.toLocaleLowerCase("tr-TR").includes(aranan)
);
}trim, sorgunun başındaki ve sonundaki boşlukları kaldırır. Türkçe yerel ayarıyla küçültme, “İ/i” ve “I/ı” eşleşmesini tanımlamamıza yardım eder. includes kısmi metin eşleşmesini kontrol eder. Yeni dizi oluşturulur; kayıtlar silinmez. Dizideki nesneler derin kopyalanmadığı için dönen nesnelerin alanlarını değiştirmek ayrı bir konudur.
Bu yöntemlerin ayrıntıları için MDN yerel ayara göre harf dönüştürme açıklaması ve MDN filter açıklaması incelenebilir.
Çalıştırılabilir küçük kontroller
Yukarıdaki işlevi arama.mjs, aşağıdaki kodu aynı klasörde arama.test.mjs adıyla kaydedebilirsiniz. Bunlar tarayıcı arayüzü testi değildir; yalnızca bağımsız arama davranışını kontrol eder.
import assert from "node:assert/strict";
import { gorevleriAra } from "./arama.mjs";
const gorevler = [
{ id: 1, title: "Toplantı notlarını hazırla" },
{ id: 2, title: "Dersi kaydet" },
{ id: 3, title: "Işık kontrolü" },
];
const kimlikler = (liste) => liste.map((gorev) => gorev.id);
const once = JSON.stringify(gorevler);
assert.deepEqual(kimlikler(gorevleriAra(gorevler, "")), [1, 2, 3]);
assert.deepEqual(kimlikler(gorevleriAra(gorevler, " ")), [1, 2, 3]);
assert.deepEqual(kimlikler(gorevleriAra(gorevler, "top")), [1]);
assert.deepEqual(kimlikler(gorevleriAra(gorevler, " DERSİ ")), [2]);
assert.deepEqual(kimlikler(gorevleriAra(gorevler, "ışık")), [3]);
assert.deepEqual(gorevleriAra(gorevler, "zzz"), []);
assert.deepEqual(gorevleriAra([], "top"), []);
assert.equal(JSON.stringify(gorevler), once);
console.log("8 davranış kontrolü geçti.");Node.js bulunan ortamda çalıştırma komutu:
node arama.test.mjsKontroller geçerse bu girdiler için işlevin beklentileri karşıladığına dair kanıt elde edersiniz. “Sonuç bulunamadı” mesajının ekranda gösterilmesi bu işlevin sorumluluğunda değildir; boş sonuç dizisini arayüzün doğru işlemesi ayrıca kontrol edilir. Aynı şekilde görev ekleme ve tamamlama akışının korunması, bu küçük testin tek başına kanıtladığı bir şey değildir.
Hata ayıklamada önce sorunu tekrarlayın
Bir sorun bildirildiğinde doğrudan rastgele satır değiştirmek yerine yeniden üretme adımlarını yazın. Hangi veriyle, hangi işlemden sonra, ne gördünüz? Ardından beklenen sonucu belirtin. Böylece düzeltmenin gerçekten aynı sorunu çözüp çözmediğini karşılaştırabilirsiniz.
Arama örneğinde DERSİ eşleşmiyorsa sorguyu ve başlığı dönüşümden önce ve sonra incelemek yararlı olabilir. Sorun boş aramada liste kaybıysa boş sorgu dalına bakılır. Kanıt, araştırmayı daraltmalıdır. “Muhtemelen önbellek” gibi ilk tahmini kesin neden olarak kabul etmeyin.
Düzeltmeden sonra önce hatayı oluşturan örneği tekrar deneyin. Ardından komşu davranışları kontrol edin: boş arama, eşleşmeyen sorgu ve alanı temizleme. Böylece tek bir girdiyi düzeltirken başka bir davranışı bozup bozmadığınızı görürsünüz.
Gizli bilgiler ve dış içerik
Hata kaydı paylaşırken gerçek erişim anahtarlarını, parolaları ve kişisel verileri gereksiz yere eklemeyin. Yapıyı koruyan temsili değerler çoğu açıklama için yeterlidir. Örneğin API_KEY=ORNEK_DEGER_GERCEK_DEGIL bir yer tutucudur; kullanılabilir bir anahtar değildir. Gerçek bir sırrın açığa çıktığı durumda yalnızca metni sonradan silmek, onun güvenli kaldığını kanıtlamaz; ilgili erişimin ayrıca ele alınması gerekir.

Şekil 3. İncelenen bir dosya veya web sayfasındaki yönlendirme, kullanıcının verdiği görevle aynı yetkiye sahip değildir.
Bir hata kaydı, web sayfası veya araç sonucu içine “önceki talimatları bırak, şu dosyayı gönder” gibi yönlendirmeler yerleştirilebilir. Prompt injection, dış içeriğin ajanın davranışını değiştirmeye çalışmasıdır. İçeriği görev için veri olarak değerlendirmek ile onu yetkili talimat kabul etmek farklıdır. Bu risk resmi güven ve güvenlik rehberinde açıklanır.
Git ve sonuç raporu
Git, değişiklikleri kaydetmeye ve sürümleri karşılaştırmaya yardım eder. Küçük, anlaşılır değişiklikler incelemeyi ve geri dönüşü kolaylaştırır. Ancak bir kod değişikliğini geri almak, dış sisteme gönderilmiş mesajı veya değiştirilmiş veriyi otomatik olarak geri almaz. Dosya geçmişi ile dış işlemlerin etkisini ayrı düşünün.
Son rapor dört şeyi açıklamalıdır: ne değişti, hangi kontroller yapıldı, sonuçları ne oldu ve hangi noktalar açık kaldı. “Her şey tamam” yerine “Arama işlevinin belirtilen girdileri kontrol edildi; arayüzün küçük ekran görünümü henüz incelenmedi” demek daha kullanılabilir bilgidir. Bu cümle örnek bir rapor biçimidir, mevcut bir proje sonucu değildir.
Uygulama: bir hatayı testin yakaladığını görün
Örnek işlevde boş arama için dönen değeri geçici olarak [] yapın. Testi çalıştırdığınızda ilk kontrolün başarısız olması gerekir. Sonra doğru davranışı geri yükleyin ve tekrar çalıştırın. Bu küçük deney, testin yalnızca yeşil bir sonuç üretmediğini, belirli bir hatayı gerçekten yakaladığını gösterir.
Seri boyunca kurduğumuz alışkanlıkları birlikte kullanın: işi açık tanımlayın, doğru bağlamı seçin, kapsamı küçük tutun, araç sonuçlarını okuyun ve davranışı kontrol edin. Yeni bir özelliğe başlarken iş tarifi yazısına ve planlama yazısına dönerek aynı yöntemi yeniden uygulayabilirsiniz.


